In Juli 2006 reisden we met een grote delegatie Fransen, 6 Belgen en 2 Italianen naar China om er onder leiding van meester Yuan Zumou dit prachtige land, zijn bevolking en krijgskunsten te ontdekken. Meester Yuan Zumou woont nu ongeveer 20 jaar in Parijs en onderwijst er Tai Chi en Shuai Jiao (Chinees worstelen) aan westerlingen.
De delegatie bestond uit een groep Tai Chi beoefenaars die naar Shanghai en omstreken vertrokken, en een groep worstelaars die naar Bejing reisden.
De 2 groepen zouden elkaar ontmoeten 7 dagen later samen aan de universiteit van Changchun waar meester Yuan Zumou samen met zijn Europese worstelaars het Shou Bo promootte. Shou Bo is een variante van het Shuai Jiao waarbij trappen en stoten toegestaan zijn.
Aangekomen in China werden we meteen geconfronteerd met het grote taalprobleem en culturele verschillen, wat gedurende de hele reis voor hilarische toestonden zorgde. Gelukkig konden we rekenen op de goede zorgen van de meester die zich gedurende de reis ontpopte tot een ware reisleider en entertainer.
Het Tai Chi groepje logeerde bij aankomst in Jinxi, een klein waterdorpje waar het toerisme noch iets onbekends was. We stonden er iedere ochtend om 6 u op om Tai Chi te trainen in alle rust, maar ook vooral om te ontsnappen aan de moordende warmte en vochtigheid. Kleine inspanningen zorgden meteen al voor een waterval aan zweet. Verder werden we geïnitieerd in de kalligrafie, de Chinese schilderkunst en bezochten we de regio.
Jinxi is een dorpje vol met kanaaltjes, waarlangs de plaatselijke bevolking zich met kleine, niet-gemotoriseerde sloepjes verplaatst. Op een avond waren we te gast in een klein vissersdorpje ; we konden er proeven van alle traditionele, soms wel vreemde, vis- en schaaldierschotels. Het werd pas echt folklore toen we ontdekten dat we geen bord kregen en de tafel dienst deed als bord, wat resulteerde in een waar slachtveld.
De Tai Chi groep nam in een park deel aan een grote demonstratie met Chinese meesters en hun leerlingen. De lokale televisie zender was er aanwezig en had veel aandacht voor de Europese beoefenaars. Het was indrukwekkend om te zien met welke lenigheid, vitaliteit en lichaambeheersing deze, al op leeftijd gekomen, beoefenaars Tai Chi beheersten. Hier begrepen we meteen wat de Chinezen bedoelen met Chi. Ik stond er bij en ik keek er naar.
Wat ons gedurende deze reis verder intrigeerde was de 'Asian Squat'. Je ziet overal jong en oud soms wel uren aan een stuk op hun hurkje zitten met de voeten plat op de grond. Deze positie lijkt voor hen even gemakkelijk als voor ons op een stoel zitten en je ziet ze vaak langs de weg in deze houding zitten wachten of praten. Voor ons leek deze houding niet zo eenvoudig. Zou de oorzaak liggen in de gewoonte of in het verschil in lichaamsbouw tussen Europeanen en Aziaten ??
Shanghai was wel te verstaan een groot contrast met het eerste deel van onze reis. Shanghai, een stad van ±20miljoen inwoners waar de wolkenkrabbers, Mc Donalds, reuze reclameschermen en westerse kledingwinkels als paddestoelen uit de grond schieten. De stratenplannen worden hier om de 6 maanden gewijzigd omdat alles hier zo snel verandert. Hier kan je over de koppen lopen, alles gaat snel en is blits.
De jonge Chinezen kijken op naar het westen en het kapitalisme en evolueren snel, maar vele mensen kunnen deze snelle veranderingen niet volgen.
's Morgens vroeg om 6 u. is het rustig in de winkelstraten en zie je hier en daar kleine groepjes oudere mensen die Tai Chi beoefenen en enkele daklozen die liggen te slapen aan de ingang van dure merkwinkels.
Hier is geen plaats meer voor oudere mensen en de Chinese tradities. Een groot deel van de lokale jongeren waren verbaasd om jonge mensen uit het westen naar hun land te zien reizen om er traditionele Chinese krijgskunst te beoefenen. Traditionele krijgskunsten en in het bijzonder Tai Chi zien zij als een bezigheid van hun grootouders.
Ondertussen was de groep van de worstelaars, die enkele dagen later vertrok, aangekomen in Beijing. Na een lange, en vooral slapeloze reis, werden we meteen ingescheept, op een busje gezet en de stad uitgereden. In een gebied buiten het centrum kwamen we eerder in een soort van sloppenwijk terecht waar we in het midden halt hielden aan een smal steegje. We werden al opgewacht door een hele groep mensen die ons verwelkomden met luid bommetjesgeknetter.
We waren aangekomen bij de grootmeester Li Bao Ru. Een stel indrukwekkende worstelaars begeleidden ons naar de dojo en de vertrekken van de meester. Meteen viel ons de typische levenswijze op met centraal het huis van de meester en er rond de kamers van de studenten. Het beoefenen van Shuai Jiao maakt hier duidelijk deel uit van het dagelijkse leven. Het trainingschema liegt er niet om: 4 uur per dag indien er gewerkt of gestudeerd wordt, 8 uur per dag op de vrije momenten.
Na een korte training en kleine competitie viel ons meteen hun kracht en souplesse op. Er was een duidelijk niveauverschil maar toch gaven ze een sterke blijk van respect voor het groepje westerse worstelaars die hun discipline wilden beoefenen. Dit gevoel van respect is heel de reis gebleven. De locale beoefenaars waren enthousiast en wilden ons zoveel mogelijk details bijbrengen. Ook de faam van meester Yuan Zumou zorgde telkens voor echte Vipbehandelingen, om het dan al niet te hebben over het feestmaal dat we drie keer per dag voorgeschoteld kregen.
Een volgende avond in Beijing werd de bekendheid en naam van Yuan Zumou als meester nog eens extra in de verf gezet. Onbeschrijfelijk is het woord dat eerst in ons op komt, als we aan die avond terugdenken. In een moslimwijk werden we naar een appartementsgebouw gebracht. Toen we aankwamen zagen we op het dak van het gebouw reeds worstelvesten aan de omheining hangen. Ons vermoeden werd bevestigd toen we uit de lift stapten, op het dakterras van het gebouw. Er was voor de gelegenheid een wedstrijdmat geplaatst. Camera's werden op ons gericht. Een delegatie chinezen had plaatsgenomen op een eretribune. Ook ons werd gevraagd om plaats te nemen. Eerst dachten we een demonstratie te zien te krijgen met zicht op Beijing. Maar al snel bleek dat iedereen opgetrommeld was om ons aan het werk te zien. De tegenstander? De locale en Chinese kampioenen. Alhoewel we ons best behoorlijk uit de slag trokken moesten we toch onze meerderen erkennen. Nadien volgde een kleine trainingsessie. Die avond werd een onvergetelijke ervaring en werd opnieuw afgesloten door een feestmaal, of zeg maar gerust vreetbui, in één van de plaatselijke moslimrestaurants.
Dan was het moment aangebroken om af te reizen naar Changchun met de nachttrein vanuit Beijing, nog een nietalledaagse ervaring. Zeker niet doordat de gidsen met ons het station niet binnen mochten. Van een vertaling naar het engels hadden ze daar nog niet gehoord. Zoeken dus en vooral hopen van de juiste trein op de stappen. Ondertussen de omgeving in de gaten houden, die het duidelijk gemunt had op onze bagage.
In Changchun volgden we een 5 daagse stage met de bedoeling om Shou Bo te gaan promoten in China en een Internationale federatie om te richten. Zweten was de boodschap. In een vochtig klimaat en temperaturen van rond de 30 graden wordt het trainingspak snel een nat hoopje vodden. Het was eigenlijk net of je met kleding en al de douche was ingesprongen. Maar! Bijgeleerd hebben we zeker! De stage werd gegeven door Yuan Zumou die vooral zijn filosofie rond Shou Bo wou bijbrengen. Het combineren van Shuai Jiao en het trappen en stoten van de traditionele wushu moet bovenal gebeuren op een zachte, circulaire manier. Al snel bleek het een discipline te zijn met veel potentieel.
In Changchun ontdekten we trouwens ook een wel heel speciale manier van massages, waarvan ik jullie de inhoud zelf laat ontdekken. Laat ons gewoon maar zeggen dat als je de taal niet spreekt, je soms wel voor verassingen komt te staan.
Na het harde werk was het tijd om onze reis verder te zetten naar Inner Mongolië.
Inner Mongolië is het Chinese deel van het land van Genghis Khan. Een land dat duidelijk meer invloed had op China, dan omgekeerd. De Mongolen hebben tot twee keer toe het land veroverd. Dat is trouwens de reden waarom de chinese lange muur is opgericht, om verdere invallen te weren.
Wist u trouwens dat de term Dalai Lama afkomstig is uit Mongolië? Toen de eerste Tibetaan naar Mongolië trok om het volk te bekeren tot het Boeddhisme gaf Gengis Khan hem - onder de indruk van zijn kennis - de titel Dalai Lama, wat 'Oceaan van wijsheid' betekent.
Het land van de grote Aziatische veroveraar is duidelijk nog steeds doordrongen van de traditie. Telkens werden we ontvangen met het traditioneel overhandigen van de witte en blauwe sjaaltjes onder begeleiding van Mongools gezang.
De eerste dag werden we naar Xiwuzhumuxinghi gebracht waar we 's morgens de eerste Mongoolse worstelcompetitie bijwoonden. Dit jaar werd in Inner Mongolië de 50 jaar onafhankelijkheid gevierd van de regio. De Naddams, of nationale feesten, zijn vooral opgebouwd uit plaatselijke competities van Mongools worstelen (het zogenaamde "Bok"), paardrijden en boogschieten.
Uiteraard moesten we ons als beoefenaars van de Chinese krijgkunsten wat nauwer gaan betrekken bij dit gebeuren. Iedereen kreeg een traditioneel lederen worsteloutfit aangetrokken en ging een overmaatse mongool te lijf. Buiten het kort succes van enkele van onze Belgische reisgezellen, hebben we vooral het zand van de Mongoolse steppe mogen proeven. De kracht die de Mongolen hebben is iets dat we nooit eerder gevoeld hebben, echt rauwe oerkracht.
De dag nadien trokken we naar het grotere broertje van dit soort tornooien. Het grote Naddam feest trekt massa's volk en meer dan 1000 worstelaars. Sommige onder onze reisgenoten gingen de uitdaging nog eens aan. Een ervaring die we bovendien nog op een derde tornooi mochten meemaken. Een unieke kans toch om als veelal eerste westerlingen ooit, deel te nemen aan deze tornooien. Trouwens tot groot jolijt van de plaatselijke bevolking die duidelijk nog niet veel westerlingen in levende lijve gezien hadden en die absoluut met ons op de foto wilden.
Ons verblijf in Inner Mongolië en de deelnames aan de verschillende tornooien werd mogelijk gemaakt door Li Bator, de president van de worstelfederatie. Hijzelf vond het een eer om ons te mogen ontvangen en kennis te laten maken met hun sport. Vooral dan in de hoop om van het Mongools worstelen ooit een Olympische discipline te kunnen maken.
Na een week lieten we de steppe, tentendorpen, de bergen, het zand en de kuddes paarden en schapen achter om terug te keren naar Beijing. Tijdens onze laatste dagen zouden we vooral de toeristische trekpleisters bezoeken. De verboden stad, het Tian An Men plein en de lange muur gaven ons een duidelijk beeld van het rijke historische en culturele verleden van China, een land en een reis dat voor altijd in ons geheugen gegrift zal staan.
Christophe Uyttersprot en Kris Van Den Broeck
